Ziyaret Esnasında Hasta Çocuğa ve Ailesine Kesinlikle Söylenmemesi Gereken Sözler

Ziyaret Esnasında Hasta Çocuğa ve Ailesine Kesinlikle Söylenmemesi Gereken Sözler

Kültürümüzde hastayı ziyaret etmek, ona moral vermek ve ailenin yanında olmak çok değerli bir dayanışma örneğidir. Ancak işin içinde "çocuk" ve "ciddi bir hastalık" olduğunda, iyi niyetle söylenen pek çok söz, hasta odasında adeta bir duygu yıkımına yol açabilir. Çoğu insan, hasta çocuğun veya aylardır hastanede sabahlayan yorgun ebeveynlerin karşısına geçtiğinde ne söyleyeceğini bilemez, sessizliği doldurmak için ezbere kalıplara başvurur. Oysa "Toksik Pozitiflik" olarak adlandırdığımız bu yersiz teselliler ve düşüncesiz sorular, ailede derin bir öfke, anlaşılamama hissi ve izolasyon yaratır. Hastane ziyaretlerinde dilinize kilit vurmanız gereken o zehirli cümleleri ve yerine kullanmanız gereken doğruları sizler için derledik.

"Güçlü Olmalısın / Ağlama Artık"

Bir anneye veya babaya söylenebilecek en yıkıcı cümlelerden biri "Sen güçlü durmalısın, bak çocuk da seni görüp üzülüyor, ağlama" demektir. Aylardır uykusuz, korku içinde ve çocuğunu kaybetme endişesi taşıyan bir insandan robot olmasını beklemek haksızlıktır. Bu cümle, ailenin kendi acısını yaşama hakkını elinden alır ve onlara suçluluk yükler. Bunun yerine: "Şu an çok zorlandığını ve yorulduğunu biliyorum. Ağlamak istersen omzum burada. Senin ne kadar güçlü bir anne/baba olduğunu zaten görüyorum ama her zaman güçlü olmak zorunda değilsin, ben yanındayım" deyin. Onlara duygularını yaşama izni verin.

"Geçecek, Hiçbir Şeyi Kalmayacak, Bizim Komşunun Çocuğu da Olmuştu..."

İyi niyetli bir teselli çabası gibi görünse de, tıbbi detaylarını veya risklerini tam olarak bilmediğiniz bir hastalık hakkında sahte doktorluk yapıp "Kesin geçecek" demek, aileye samimiyetsiz gelir. Daha da beteri, "Bizim akrabanın çocuğu da lösemiydi, ama bak şimdi sapasağlam" diyerek başkalarının hikayelerini kıyaslamak veya tam tersi kötü örnekler (felaket senaryoları) anlatmak odadaki en büyük iletişim hatasıdır. Her çocuğun bedeni ve hastalık seyri parmak izi gibi benzersizdir. Bunun yerine: "Bu sürecin ne kadar belirsiz ve korkutucu olduğunu tahmin edebiliyorum. Sadece bilmeni isterim ki, bu yolda her ne olursa olsun sizin elinizi bırakmayacağım" diyerek onlara varlığınızı hissettirin.

"Neden Oldu? Acaba Şundan mı Kaynaklandı?" (Sebep Arama)

Çocuk ağır bir teşhis aldığında, ebeveynler zaten kendi içlerinde "Acaba hamileyken bir şey mi yaptım? Acaba ona kötü mü baktım?" diyerek kendilerini acımasızca yargılarlar. Ziyaretçinin gelip "Genetik miymiş? Cep telefonu mu çok kullandı? Neden böyle oldu ki?" gibi sorular sorması, ailenin o açık yarasına tuz basmaktır. Hastalığın sebebi dedikodu malzemesi değil, tamamen tıbbi bir konudur. Bunun yerine: Hastalığın sebebini değil, bugünü sorun. "Bugün kendini nasıl hissediyor? Doktorların bugünkü planı nedir?" gibi sadece anı odaklayan ve aileyi yormayan sorular tercih edin.

Hasta Çocuğa Yönelik Hatalı Cümleler

Çocuğun karşısına geçip acıyan gözlerle (vah vah diyerek) bakmak, fısıldaşmak veya "İğne çok mu acıttı canını?" diye sormak çocuğun travmasını tetikler. Çocuğa "Sen çok güçlü bir kahramansın, bu acı hiç geçmeyecek" demek de doğru değildir. Bunun yerine: Hastalıktan tamamen bağımsız, normal konular açın. "Bugün hangi çizgi filmi izledin? Senin en sevdiğin karakter hangisiydi?" diyerek, onun sadece "hasta bir obje" değil, hala bir "çocuk" olduğunu ona hissettirin. Normalleşmek, bir hastane odasındaki en büyük ihtiyaçtır.

Hasta Ailesine Sınır İhlali Yapmadan Destek Olmak

Hastane odasında en çok ihtiyaç duyulan şey sessiz ve yargısız bir dayanışmadır. Ailenin yüzünden okunan o ağır yorgunluğu ve korkuyu bir ziyaretçinin tek bir sözle yok etmesi imkansızdır. Ziyaretçi olarak göreviniz onlara akıl vermek, mucizevi otlar veya doktorlar tavsiye etmek (Bunu mutlaka denemelisiniz diyerek aileyi zorlamak) değildir. Ziyaretlerinizi 15-20 dakika gibi kısa sürelerde tutmak, hastane odasının zaten dar olan oksijenini ve enerjisini tüketmemek en büyük saygıdır. Çıkarken "Dualarım sizinle, ne zaman istersen arayabilirsin" demek ve eğer aile konuşmak, ağlamak veya içini dökmek istiyorsa sadece başınızı sallayarak onları dinlemek, yapılabilecek en değerli ziyarettir. Gerçek dostluk ve destek, kelime kalabalığında değil, o zor anlarda sağlanan sessiz, omuz omuza bir duruşta gizlidir.

Ziyaretçilerin ve destek olmak isteyenlerin iletişim dilini doğru kurması, o odada yaşam mücadelesi veren ailenin psikolojik yükünü hafifletmenin en insani yoludur. Toksik bir pozitiflikle aileyi bastırmak yerine, onların yanında sessizce ve sarsılmaz bir destekle durabilmek, her türlü kelimenin ötesinde bir şifa kaynağıdır. Gerçek dayanışma, onlara ne hissetmeleri gerektiğini dikte etmek değil; hissettikleri her ne ise, o duyguyu yargılamadan, şefkatle ve büyük bir anlayışla paylaşabilme erdemidir.